DeFi 2.0 คืออะไร?
DeFi 2.0 อธิบายถึงการออกแบบทางการเงินแบบกระจายศูนย์ที่เกิดขึ้นเพื่อตอบสนองต่อการพึ่งพารางวัลโทเคนของ DeFi ยุคแรกในการดึงดูดและรักษาสภาพคล่อง ตัวอย่างได้แก่ สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของของ Olympus และหลักประกันที่สร้างผลตอบแทนของ Alchemix การออกแบบเหล่านี้เปลี่ยนว่าใครควบคุมทุน เงินทุนสำหรับสิ่งจูงใจมาจากไหน และใครเป็นผู้แบกรับผลขาดทุนเมื่อสภาวะตลาดเปลี่ยนไป
DeFi 2.0 หมายถึงกลุ่มการออกแบบทางการเงินแบบกระจายศูนย์ที่เกิดขึ้นเพื่อแก้ไขข้อจำกัดของ DeFiยุคแรก โดยเฉพาะการพึ่งพาสิ่งจูงใจจากโทเคนระยะสั้นเพื่อดึงดูดสภาพคล่อง แทนที่จะจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ใช้จัดหาทุนอย่างต่อเนื่อง โปรโตคอล DeFi 2.0 ได้ทดลองกลไกอย่างสภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของ หลักประกันที่สร้างผลตอบแทน และสิ่งจูงใจที่การกำกับดูแลเป็นผู้กำหนดทิศทาง
DeFi 2.0 ไม่ใช่โปรโตคอลหรือมาตรฐานทางเทคนิคใดโดยเฉพาะ แต่เป็นการอธิบายวิวัฒนาการของวิธีที่โปรเจกต์ DeFi จัดการสภาพคล่อง ทุน สิ่งจูงใจ และสินทรัพย์ในคลัง โปรเจกต์ที่เกี่ยวข้องกับ DeFi 2.0 จึงอาจใช้กลไกที่แตกต่างกันมากและมีความเสี่ยงที่แตกต่างกัน
DeFi 2.0 พยายามแก้ปัญหาอะไร?
โปรโตคอล DeFi ยุคแรกมักพึ่งพา การขุดสภาพคล่อง ซึ่งผู้ใช้ได้รับรางวัลเป็นโทเคนเมื่อฝากสินทรัพย์เข้าสู่พูลซื้อขายหรือพูลให้กู้ วิธีนี้ดึงดูดทุนได้อย่างรวดเร็ว แต่ผู้ให้สภาพคล่องอาจย้ายสินทรัพย์ไปที่อื่นเมื่อรางวัลลดลงหรือมีโปรโตคอลอื่นให้ผลตอบแทนสูงกว่า
สิ่งนี้ก่อให้เกิดสิ่งที่บางครั้งเรียกว่าสภาพคล่องแบบทหารรับจ้าง (mercenary liquidity) โปรโตคอลอาจรายงานสภาพคล่องสูงในช่วงที่สิ่งจูงใจยังทำงานอยู่ แต่สูญเสียสภาพคล่องจำนวนมากเมื่อรางวัลสิ้นสุดลง การออกแบบ DeFi 2.0 พยายามทำให้สภาพคล่องและทุนยั่งยืนขึ้น ด้วยการให้โปรโตคอลควบคุมสินทรัพย์ของตนเองได้มากขึ้น หรือสร้างวิธีใหม่ในการใช้ทุนที่ฝากเข้ามา
DeFi 2.0 ทำงานอย่างไร?
ไม่มีแบบจำลอง DeFi 2.0 เพียงแบบเดียว แต่มีกลไกหลายอย่างที่มักถูกเชื่อมโยงกับแนวคิดนี้
1. สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของ: แทนที่จะพึ่งพาผู้ให้สภาพคล่องภายนอกทั้งหมด โปรโตคอลสามารถถือสถานะสภาพคล่องผ่านคลังของตนได้ ทำให้โปรโตคอลควบคุมได้มากขึ้นว่าสภาพคล่องนั้นจะคงอยู่ได้นานเพียงใด
2. หลักประกันที่สร้างผลตอบแทน: หลักประกันที่ฝากไว้สามารถสร้างผลตอบแทนต่อไปได้ขณะที่รองรับกิจกรรมทางการเงินอื่น เช่น การกู้ยืม ผลตอบแทนนี้อาจช่วยชดเชยต้นทุนการกู้หรือลดหนี้คงค้าง
3. สิ่งจูงใจที่การกำกับดูแลกำหนดทิศทาง: ผู้ถือโทเคนมีส่วนร่วมตัดสินใจได้ว่าจะกระจายรางวัลของโปรโตคอลไปที่ใด ทำให้สิ่งจูงใจเคลื่อนไปยังพูลหรือตลาดที่ผู้กำกับดูแลเห็นว่าสำคัญ
4. การบริหารคลังเชิงรุกมากขึ้น: คลังของโปรโตคอลสามารถนำเงินสำรองไปใช้ในสภาพคล่อง การให้กู้ หรือกลยุทธ์อื่น แทนที่จะถือสินทรัพย์ทั้งหมดไว้เฉย ๆ
กลไกเหล่านี้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทุนได้ แต่ยังผลักภาระความรับผิดชอบทางการเงินและการกำกับดูแลเข้าสู่ระบบที่โปรโตคอลควบคุมมากขึ้น
สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของคืออะไร?
สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของ (POL) หมายถึงโปรโตคอล DeFi เป็นเจ้าของสถานะสภาพคล่องบางส่วนหรือทั้งหมดที่รองรับโทเคนหรือตลาดของตน แทนที่จะจ่ายค่าตอบแทนให้ผู้ใช้ภายนอกเพื่อให้สินทรัพย์อยู่ในพูลอย่างต่อเนื่อง โปรโตคอลจะใช้สินทรัพย์ในคลังหรือกลไกอื่นเพื่อให้ได้มาซึ่งสภาพคล่องด้วยตนเอง
Olympus ช่วยทำให้แบบจำลองนี้เป็นที่นิยมด้วยการได้มาซึ่งสถานะสภาพคล่องผ่านระบบบอนดิ้งของตน การที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของอาจทำให้สภาพคล่องคงอยู่ได้นานขึ้น เพราะผู้ให้บริการภายนอกไม่สามารถถอนสถานะที่คลังเป็นเจ้าของได้ง่าย ๆ เมื่อสิ่งจูงใจลดลง อย่างไรก็ตาม โปรโตคอลก็รับความเสี่ยงด้านตลาดของสินทรัพย์ที่อยู่ในสถานะเหล่านั้นด้วย
โปรเจกต์ DeFi 2.0 ที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง?
มีโปรโตคอลหลายแห่งที่ถูกเชื่อมโยงกับ DeFi 2.0 เพราะนำวิธีที่แตกต่างกันในการจัดการสภาพคล่อง หลักประกัน และสิ่งจูงใจมาใช้
1. Olympus DAO: ทำให้สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของเป็นที่นิยม โดยใช้คลังและกลไกบอนดิ้งของตนในการได้มาซึ่งสภาพคล่อง แทนที่จะพึ่งพาการขุดสภาพคล่องจากภายนอกทั้งหมด
2. Alchemix: พัฒนาแบบจำลองการกู้ยืมที่หลักประกันซึ่งฝากไว้ยังคงสร้างผลตอบแทนต่อเนื่อง ขณะที่โปรโตคอลใช้กลไกของตนเพื่อลดหนี้ลงเมื่อเวลาผ่านไป
3. Curve Finance: ใช้ CRV แบบ vote-escrowed และการโหวตผ่านเกจ เพื่อให้ผู้มีส่วนร่วมในการกำกับดูแลมีอิทธิพลต่อการกระจายสิ่งจูงใจจากโทเคนไปยังพูลสภาพคล่องต่าง ๆ
4. Convex Finance: สร้างขึ้นบนระบบสิ่งจูงใจของ Curve เปิดให้ผู้ใช้และโปรโตคอลรวบรวมอำนาจโหวตและแข่งขันกันเพื่อการจัดสรรสิ่งจูงใจสภาพคล่องของ Curve
โปรเจกต์เหล่านี้มักถูกจัดกลุ่มไว้ภายใต้ DeFi 2.0 แต่ไม่ได้ใช้สถาปัตยกรรมหรือแบบจำลองธุรกิจเดียวกัน
DeFi 2.0 มีข้อดีอะไรบ้าง?
การออกแบบของ DeFi 2.0 มุ่งทำให้สภาพคล่อง สิ่งจูงใจ และทุนที่ฝากเข้ามามีความยั่งยืนหรือเกิดประสิทธิผลมากขึ้น
• สภาพคล่องที่คงอยู่นานขึ้น: สถานะที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของยังคงอยู่ได้แม้สิ่งจูงใจสภาพคล่องระยะสั้นจะลดลง
• ประสิทธิภาพการใช้ทุนที่สูงขึ้น: หลักประกันที่สร้างผลตอบแทนทำให้เงินฝากก้อนหนึ่งรองรับการกู้ยืมได้พร้อมกับสร้างผลตอบแทนอย่างต่อเนื่อง
• สิ่งจูงใจที่ยืดหยุ่นขึ้น: ระบบกำกับดูแลสามารถเปลี่ยนเส้นทางรางวัลโทเคนได้เมื่อความต้องการสภาพคล่องและสภาวะตลาดเปลี่ยนไป
• การควบคุมคลังที่แข็งแกร่งขึ้น: โปรโตคอลสามารถใช้สินทรัพย์ในคลังเพื่อสภาพคล่อง เงินสำรอง การให้กู้ หรือกลยุทธ์อื่น แทนที่จะพึ่งพาทุนจากภายนอกทั้งหมด
ข้อดีเหล่านี้ขึ้นอยู่กับว่าโปรโตคอลบริหารสินทรัพย์และสิ่งจูงใจได้มีประสิทธิภาพเพียงใด
DeFi 2.0 มีความเสี่ยงอะไรบ้าง?
DeFi 2.0 อาจช่วยลดปัญหาบางอย่างที่เกี่ยวกับการขุดสภาพคล่องในยุคแรก แต่ก็เพิ่มความเสี่ยงด้านคลัง การกำกับดูแล และกลยุทธ์เข้ามา
1. ความเสี่ยงจากคลัง: สินทรัพย์ที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของอาจลดมูลค่าได้ หากคลังถือสถานะขนาดใหญ่ในโทเคนของตนเองหรือสินทรัพย์ที่มีความสัมพันธ์กัน ราคาที่ลดลงอาจทำให้ทั้งสภาพคล่องในตลาดและมูลค่าของคลังอ่อนแอลง
2. การเจือจางโทเคน: โปรโตคอลอาจออกโทเคนใหม่เพื่อให้ได้มาซึ่งสภาพคล่องหรือระดมทุนสำหรับสิ่งจูงใจ ผู้ถือโทเคนเดิมอาจถูกเจือจางหากการออกโทเคนเติบโตเร็วกว่าความต้องการ
3. การกระจุกตัวของการกำกับดูแล: ระบบโหวตอาจให้ผู้ถือโทเคนรายใหญ่หรือกลุ่มที่รวมตัวกันมีอิทธิพลอย่างมากต่อสินทรัพย์ในคลังและการกระจายสิ่งจูงใจ
4. ความเสี่ยงจากกลยุทธ์: หลักประกันที่สร้างผลตอบแทนและกลยุทธ์ของคลังอาจพึ่งพา สัญญาอัจฉริยะ ตลาดให้กู้ หรือพูลสภาพคล่องอื่น ๆ ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงอีกหลายชั้น
5. ความเสี่ยงด้านสภาพคล่องและการไถ่ถอน: โปรโตคอลอาจเป็นเจ้าของสภาพคล่องหรือถือเงินสำรองที่มีมูลค่า โดยไม่รับประกันว่าผู้ใช้จะออกได้ในราคาตลาดที่แสดงไว้ในช่วงที่ตลาดตึงตัว
ดังนั้น DeFi 2.0 จึงเปลี่ยนวิธีกระจายความเสี่ยง มากกว่าจะกำจัดความเสี่ยงออกไป
จะประเมินโปรเจกต์ DeFi 2.0 ได้อย่างไร?
เริ่มจากการระบุว่าผลตอบแทนและสภาพคล่องของโปรโตคอลมาจากไหนจริง ๆ ตรวจสอบว่าสภาพคล่องเป็นของโปรโตคอลหรือผู้ใช้เป็นผู้จัดหา รางวัลมาจากแหล่งใด คลังถือสินทรัพย์อะไรบ้าง และจำเป็นต้องออกโทเคนใหม่เพื่อรักษาระบบหรือไม่
จากนั้นทบทวนการควบคุมคลัง การกำกับดูแล และการพึ่งพาภายนอก ตรวจสอบว่าใครสามารถเคลื่อนย้ายสินทรัพย์ในคลัง เปลี่ยนสิ่งจูงใจ อัปเกรดสัญญา หรือแก้ไขกฎการไถ่ถอนได้ หากโปรโตคอลใช้หลักประกันที่สร้างผลตอบแทนหรือกลยุทธ์ DeFi อื่น ให้ระบุโปรโตคอลที่เป็นฐานรองและสิ่งที่เกิดขึ้นหากกลยุทธ์เหล่านั้นสร้างผลตอบแทนได้น้อยลง สูญเสียมูลค่า หรือไม่สามารถใช้งานได้
แนวคิดที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
• DeFi (การเงินแบบกระจายศูนย์) คืออะไร? 8 ประเภทของโปรโตคอล DeFi ที่ควรรู้
• 4 กลยุทธ์การทำฟาร์มผลตอบแทนใน DeFi ที่น่าจับตามองในปี 2026
• 10 โปรโตคอลการให้กู้ DeFi ชั้นนำที่น่าจับตามองในปี 2026 มีอะไรบ้าง?
FAQ
DeFi 2.0 เป็นการอัปเกรดบล็อกเชนหรือไม่?
DeFi 2.0 หมายถึงการออกแบบในระดับแอปพลิเคชัน โปรโตคอลแต่ละแห่งสามารถนำสภาพคล่องที่คลังเป็นเจ้าของ หลักประกันที่สร้างผลตอบแทน หรือกฎสิ่งจูงใจใหม่มาใช้ได้โดยอิสระจากการเปลี่ยนแปลงของบล็อกเชนที่ใช้งานอยู่
สภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของรับประกันสลิปเพจที่ต่ำกว่าหรือไม่?
เกิดอะไรขึ้นหากเงินกู้ที่ชำระคืนตัวเองสร้างผลตอบแทนได้น้อยลง?
โปรโตคอลสามารถใช้ทั้งสภาพคล่องที่โปรโตคอลเป็นเจ้าของและการขุดสภาพคล่องพร้อมกันได้หรือไม่?
ยังไม่มีบัญชี?
สมัครเลยเพื่อเริ่มต้นเส้นทางคริปโตของคุณ