BOJ nâng lãi suất lên 1% giữa đà suy yếu của yen và áp lực lạm phát

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 16/6/2026 nâng lãi suất chính sách ngắn hạn thêm 25 điểm cơ bản lên 1%, đưa chi phí vay lên mức cao nhất kể từ tháng 9/1995. Động thái thắt chặt vốn thường hỗ trợ đồng tiền, nhưng yen vẫn tiếp tục trượt giá so với USD. Trong cuộc họp, hội đồng chính sách thông qua quyết định với tỷ lệ 7-1. Một thành viên phản đối, viện dẫn lo ngại về rủi ro suy giảm đối với tăng trưởng. Thống đốc Kazuo Ueda vắng mặt vì lý do y tế. Mức tăng từ 0,75% lên 1% là lần nâng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 12/2025. BOJ hành động trong bối cảnh lạm phát kéo dài, chủ yếu do chi phí năng lượng neo cao. Căng thẳng khu vực tại Trung Đông khiến giá dầu duy trì ở mức khó chịu, tiếp tục truyền dẫn vào giá tiêu dùng. Đà yếu của yen phản ánh chênh lệch lãi suất. Ngay cả khi ở 1%, lãi suất Nhật Bản vẫn thấp đáng kể so với Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn khác. Chênh lệch lợi suất Nhật - Mỹ tiếp tục khuyến khích giao dịch carry trade: vay rẻ bằng yen và chuyển sang nắm giữ các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác. Bitcoin tăng ngay sau thông báo của BOJ. Trước đây, các đợt thắt chặt của BOJ thường gây áp lực lên tài sản rủi ro, gồm cả tiền số. Những lần tăng lãi suất trong năm 2024 và tháng 12/2025 từng đi kèm các đợt bán tháo tài sản số khi quá trình thu hẹp carry trade bằng yen lan sang thị trường toàn cầu. Giới phân tích hiện theo dõi khả năng BOJ tiếp tục nâng lãi suất trong nửa cuối năm 2026. Nếu ngân hàng trung ương duy trì nhịp tăng 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất lên 1,25% hoặc 1,5% vào cuối năm, bài toán đối với các vị thế tài trợ bằng yen sẽ thay đổi đáng kể. Đợt unwind carry trade diễn ra ngắn vào giữa năm 2024 từng khiến thị trường toàn cầu, bao gồm crypto, biến động mạnh. Việc Thống đốc Ueda vắng mặt cũng làm gia tăng bất định. Thời điểm ông trở lại và các phát biểu công khai sau đó có thể điều chỉnh kỳ vọng của thị trường về lộ trình chính sách sắp tới của BOJ.