Tín hiệu ủng hộ BIP110 của Bitcoin tăng lên 2,64% khi mốc kích hoạt 9/8 đang đến gần

Cửa sổ "bắt buộc phát tín hiệu" cho soft fork đề xuất BIP110 của Bitcoin sẽ mở trong chưa đầy hai tuần nữa. Dù mức ủng hộ của thợ đào vẫn còn thấp, các biểu đồ gần đây cho thấy đà tăng rõ rệt: tỷ lệ signaling hiện quanh 2,64%, trong khi vài tuần trước có lúc còn chật vật dưới 1%. Tính đến 8:40 sáng giờ miền Đông Mỹ (EDT) ngày 27/7/2026, chuỗi đang ở block 959.842. Bitcoin còn khoảng 1.790 block nữa để tới block 961.632, dự kiến rơi vào khoảng ngày 9/8/2026 nếu giữ nhịp trung bình 10 phút mỗi block. Từ mốc 961.632, các node chạy phần mềm BIP110 sẽ bắt đầu từ chối những block không phát tín hiệu version bit 4. BIP110 (tên đầy đủ: Reduced Data Temporary Softfork) đề xuất giới hạn kích thước một số trường dữ liệu trong giao dịch Bitcoin. Thay đổi chủ yếu nhắm tới các dạng sử dụng "nặng dữ liệu" như inscription kiểu Ordinals, các payload OP_RETURN quá lớn và những biến thể tương tự; trong khi các giao dịch chuyển bitcoin thông thường, chi tiêu Taproot theo keypath và vận hành kênh Lightning theo chuẩn được cho là không bị ảnh hưởng. Nếu kích hoạt, các hạn chế sẽ bắt đầu tại block 965.664 và tự hết hiệu lực sau 52.416 block (xấp xỉ một năm). Bức tranh ủng hộ: tăng nhưng chưa đủ sức nặng Trong tháng qua, tỷ lệ signaling đã nhích lên vùng 3% ở một số thời điểm, cho thấy đề xuất đang có thêm lực kéo. Dù vậy, cơ chế kích hoạt trên thực tế phụ thuộc vào "ai" đang phát tín hiệu, chứ không chỉ là "bao nhiêu" block có bit. Ở thời điểm ghi nhận, Ocean tiếp tục chiếm phần lớn hoạt động signaling. Phần còn lại chủ yếu đến từ các thợ đào độc lập và đơn vị nhỏ. Danh sách các bên đang phát tín hiệu cho BIP110 được nêu gồm: Roughnecks, SoV, BIP110 Generic, Barefoot Mining, 234 Alberta, 888, Peer to Peer Money, Black Jade Advisors, Sazmining, Crestmont Fabrics, Datum Miner, SpammersGFY, Moonwalk, PyBLOCKDatum, Just For Krypto và JAMIN. Ngược lại, các pool lớn như Foundry, Antpool, ViaBTC và F2Pool (nhóm đóng góp phần lớn hashrate mạng) hầu như chưa cho thấy chuyển động ủng hộ. Nếu không có sự thay đổi từ ít nhất một trong các "ông lớn" này, phần tăng dần từ những người tham gia nhỏ sẽ khó tạo khác biệt đáng kể cho triển vọng kích hoạt. Ở phía phần mềm node, sự phân hóa cũng rõ ràng. Triển khai duy nhất đang thực thi đề xuất hiện là một bản fork của Bitcoin Knots. Số node có thể kết nối chạy phần mềm đó vào khoảng 22%, khiến việc thực thi tập trung ở nhóm nhỏ hơn so với hệ sinh thái node Bitcoin Core. Foundry giữ "lá phiếu" có thể xoay chuyển cuộc chơi Trong nhóm pool lớn, Foundry áp dụng cách tiếp cận riêng. Khoảng ngày 17/7/2026, Foundry yêu cầu khách hàng bỏ phiếu về việc pool có bắt đầu signaling cho BIP110 hay không. Quyền biểu quyết được tính theo hashrate trung bình của từng khách hàng. Những khách hàng không phản hồi sẽ tự động bị tính là "No"; mặc định của Foundry vẫn là phản đối đề xuất. Theo mô tả trên trang tài nguyên BIP110 của Foundry USA Pool™, cửa sổ bỏ phiếu mở đến thời điểm đóng cửa sổ signaling, trước block 961.632. Chỉ khi số phiếu "Yes" vượt ngưỡng 51% theo trọng số hashrate tham gia, Foundry mới chuyển toàn bộ block sang phát tín hiệu ủng hộ. Quyết định của Foundry đặc biệt quan trọng vì pool này đại diện khoảng 23% đến 33% hashrate toàn cầu của Bitcoin (tùy giai đoạn đo). Nếu Foundry "đổi chiều" trong thời gian ngắn, bức tranh signaling sẽ thay đổi ngay lập tức. Tính đến hiện tại, chưa có dấu hiệu cho thấy điều đó đã xảy ra. Foundry cũng tránh công khai đứng về một phía; trang tài nguyên của họ chủ yếu dẫn link tới đặc tả BIP, thảo luận bitcoindev ban đầu, phần phê bình của Jameson Lopp và các bình luận từ Adam Back, Michael Saylor, Luke Dashjr cùng nhiều người khác để khách hàng tự đánh giá. Điều gì xảy ra nếu cửa sổ bắt buộc mở ra khi ủng hộ vẫn thấp? Khi block 961.632 xuất hiện, cơ chế sẽ trở nên nhạy cảm hơn. Nếu mức signaling hiện tại duy trì, các node thực thi BIP110 sẽ từ chối phần lớn block do mạng khai thác vì thiếu version bit bắt buộc. Các node này sẽ chỉ theo chuỗi do nhóm thợ đào có signaling tạo ra. Trong khi đó, các node "legacy" vẫn chấp nhận cả block có signaling lẫn không signaling và tiếp tục theo chuỗi có tổng proofofwork lớn nhất, đúng theo cách Bitcoin vận hành từ trước tới nay. Một số bên quan sát độc lập đã lập trang theo dõi riêng và mô phỏng các kịch bản. Công cụ BIP110 Situation Monitor, chẳng hạn, cho phép chỉnh biến số như tỷ lệ hashrate dự kiến ủng hộ BIP110 trong tháng 8. Mô phỏng với 25% hashrate dành cho BIP110 cho thấy khả năng tách chuỗi. Kịch bản đó có thể tạo ra hai chuỗi cạnh tranh, nhưng không đồng nghĩa hai chuỗi có sức sống ngang nhau. Chuỗi được Bitcoin Core công nhận và được đa số hashrate đào sẽ tiếp tục ra block theo nhịp bình thường. Chuỗi thiểu số (chỉ gồm thợ đào signaling) sẽ tiến rất chậm cho đến khi chạm kỳ điều chỉnh độ khó tiếp theo sau 2.016 block. Đây cũng là lý do tranh luận gần đây chuyển trọng tâm từ nội dung inscription sang chính cơ chế kích hoạt. Chiến lược kích hoạt khác với SegWit và Taproot BIP110 đi theo lộ trình triển khai khác so với hai soft fork lớn gần nhất. Đề xuất khởi chạy ngày 1/12/2025 theo một biến thể của BIP9: cần 1.109/2.016 block (tương đương 55%) phát tín hiệu trong một giai đoạn độ khó để "lock in" sớm. Nếu không đạt ngưỡng, đề xuất tiến tới "forced lock-in" ở block 963.648 và kích hoạt sau đó một giai đoạn độ khó tại block 965.664. Điểm đáng chú ý là trong cửa sổ signaling bắt buộc từ block 961.632 đến 963.647, các node thực thi BIP110 sẽ từ chối mọi block không phát tín hiệu version bit 4, bất kể block đó có bao nhiêu proofofwork. Cách làm này khác với SegWit và Taproot, nơi các node chưa nâng cấp vẫn luôn chấp nhận chuỗi mạnh nhất theo proofofwork trong suốt quá trình kích hoạt. So sánh lịch sử gần nhất là BIP148 (UASF) năm 2017, cũng dùng yêu cầu signaling bắt buộc để gây áp lực lên thợ đào. Khi đó, đối đầu kết thúc mà không có tách chuỗi kéo dài sau khi đủ hashrate đổi hướng trước hạn chót; UASF cuối cùng đóng vai trò như đòn bẩy hơn là kích hoạt thực tế. BIP110 có lặp lại kịch bản này hay không phụ thuộc lớn vào việc một hoặc nhiều pool lớn có thay đổi lập trường trước ngày 9/8 hay không. Vì sao phe ủng hộ muốn thay đổi BIP110 được tác giả dùng bút danh Dathon Ohm. Các phiên bản ban đầu từng lưu hành dưới mã BIP444 trước khi được chấp nhận vào kho BIPs. Những người ủng hộ cho rằng inscription, token kiểu BRC-20 và các payload OP_RETURN ngày càng lớn làm tăng chi phí vận hành full node, bóp méo thị trường phí và khiến tài nguyên mạng lệch khỏi mục tiêu cốt lõi của Bitcoin như một hệ thống thanh toán và quyết toán. Trên X hồi đầu tháng 7, Luke Dashjr (nhà phát triển Bitcoin Knots, ủng hộ BIP110) viết: "Gỡ bỏ luật là hardfork. Điều đó bao gồm các luật theo lịch như halving trợ cấp, và đúng, cả BIP110. Từ chối BIP110 là một nỗ lực hardfork gây tranh cãi." Dashjr cũng cho rằng: "Khác với softfork, hardfork cần đồng thuận để thành công. Không có đồng thuận về việc từ chối BIP110." Phe phản đối nhìn chung thừa nhận có vấn đề "spam", nhưng không đồng tình rằng cơ chế kích hoạt của BIP110 là giải pháp phù hợp. Alex Thorn, trưởng bộ phận nghiên cứu của Galaxy Digital, viết trên X rằng: "Mức sử dụng blockspace của OP_RETURN không tăng nhiều kể từ khi Bitcoin Core v30 phát hành. OP_RETURN quá cỡ có thể nhích lên, nhưng vẫn tiêu thụ dưới 0,1% blockspace." Thorn nhận xét thêm: "BIP110 là phản ứng cực kỳ gây xáo trộn và nguy hiểm so với tác động nhỏ của các giao dịch có thể prune này." Hai tuần cuối vẫn có thể đảo chiều cục diện Diễn biến sắp tới nhiều khả năng xoay quanh ba yếu tố: liệu một pool lớn có bắt đầu phát tín hiệu ủng hộ hay không; liệu các sàn giao dịch lớn có công khai chuỗi nào sẽ được công nhận nếu xuất hiện hai chuỗi sau block 961.632; và hành động thực tế của thợ đào khi cửa sổ bắt buộc mở ra, bởi các tỷ lệ signaling trước hạn chỉ phản ánh một phần câu chuyện. Dù xu hướng đang nghiêng về BIP110 với mức tăng từ dưới 1% lên quanh 3% khi hạn chót đến gần, đề xuất vẫn chưa cho thấy sự ủng hộ rộng rãi từ thợ đào. Nếu không có cú chuyển từ một trong các pool lớn trong vài ngày tới, cửa sổ signaling bắt buộc có thể sẽ mở ra trong bối cảnh ủng hộ vẫn tập trung ở một phần tương đối nhỏ của mạng.