สหรัฐชี้แจงข้อตกลงนิวเคลียร์กับซาอุฯ ยืนยันไม่ถ่ายโอนเทคโนโลยีเสริมสมรรถนะยูเรเนียม

รัฐบาลสหรัฐออกมาชี้แจงกระแสข่าวเกี่ยวกับข้อตกลงความร่วมมือนิวเคลียร์พลเรือนฉบับใหม่กับซาอุดีอาระเบีย โดยยืนยันว่าไม่ได้ครอบคลุมการส่งออกขีดความสามารถด้านการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม (uranium enrichment) ให้แก่ราชอาณาจักร รัฐมนตรีพลังงานสหรัฐ คริส ไรต์ ระบุชัดว่า ข้อตกลงดังกล่าวไม่มีการถ่ายโอนเทคโนโลยีเสริมสมรรถนะไปยังซาอุฯ ข้อตกลงความร่วมมือนิวเคลียร์พลเรือนระยะเวลา 30 ปี ซึ่งมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า "123 agreement" ลงนามเมื่อวันที่ 22"23 กรกฎาคม 2026 โดยไรต์ร่วมกับรัฐมนตรีพลังงานซาอุฯ เจ้าชายอับดุลอะซีซ บิน ซัลมาน ภายใต้กรอบนี้ สหรัฐจะสนับสนุนซาอุดีอาระเบียในการก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์พลเรือนโดยใช้เทคโนโลยีอเมริกัน แต่จะไม่มอบ "กุญแจ" สำหรับการผลิตยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ สาระสำคัญของข้อตกลงระบุให้บริษัทสหรัฐได้รับสิทธิ์ลำดับต้นในการก่อสร้างเตาปฏิกรณ์และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องในซาอุดีอาระเบีย ส่วนการพิจารณาพัฒนาขีดความสามารถด้านการเสริมสมรรถนะในอนาคต หากมี จะต้องทำการศึกษาความเป็นไปได้ร่วมกันเป็นเวลา 2 ปีแยกต่างหาก และถึงแม้จะเดินหน้าจริง การดำเนินงานจะอยู่ภายใต้การบริหารของหน่วยงานสหรัฐแต่เพียงผู้เดียว พร้อมมาตรการคุ้มกันเข้มงวด โดยไม่ถ่ายโอนเทคโนโลยีใดๆ ไรต์และเจ้าหน้าที่สหรัฐย้ำหลายครั้งว่าข้อตกลงนี้มุ่งสู่การผลิตพลังงานเพื่อการใช้งานพลเรือน ไม่ใช่วัสดุระดับอาวุธ ข้อตกลงยังถูกวางไว้ในบริบทกว้างของกรอบ Abraham Accords โดยประธานาธิบดีทรัมป์เชื่อมโยงความคืบหน้าในประเด็นต่างๆ เข้ากับการปรับความสัมพันธ์ของซาอุดีอาระเบียกับอิสราเอล การยืนยันเรื่องการไม่ถ่ายโอนเทคโนโลยีเสริมสมรรถนะมีขึ้นท่ามกลางความกังวลของนานาชาติเรื่องการแพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ในตะวันออกกลาง วอชิงตันออกแบบโครงสร้างข้อตกลงให้กิจกรรมเสริมสมรรถนะอยู่ภายใต้การควบคุมของสหรัฐอย่างเบ็ดเสร็จ เพื่อรักษาสมดุลระหว่างการตอบโจทย์โครงสร้างพื้นฐานพลังงานที่ซาอุฯ ต้องการ กับการสร้างความเชื่อมั่นต่อฝ่ายที่ให้ความสำคัญกับการไม่แพร่ขยาย ข้อตกลงยังต้องผ่านการทบทวนของสภาคองเกรส ซึ่งคาดว่าจะเข้มงวดต่อรายละเอียด ขณะเดียวกัน เงื่อนไขที่โยงกับ Abraham Accords เพิ่มความซับซ้อนด้านภูมิรัฐศาสตร์และอาจกระทบกรอบเวลา หากการทำให้ความสัมพันธ์ซาอุฯ"อิสราเอลชะงัก องค์ประกอบของแพ็กเกจทางการทูตที่กว้างกว่านี้อาจเดินช้าลงและทำให้การก่อสร้างเตาปฏิกรณ์ล่าช้า อีกทั้งการศึกษาความเป็นไปได้ 2 ปีสำหรับกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเสริมสมรรถนะยังหมายความว่า ส่วนที่อ่อนไหวที่สุดของกรอบความร่วมมือนี้จะยังไม่ถูกทดสอบอย่างน้อยจนถึงปี 2028